ქართველი ანტრეპრენერის წარმატება გერმანიაში: დავით გელანტიამ Wolfgang-Heilmann-ის პრესტიჟული პრემია მოიპოვა
Opinions expressed by Entrepreneur contributors are their own.
You're reading Entrepreneur Georgia, an international franchise of Entrepreneur Media.
ფრაიბურგში მცხოვრები ეკონომისტი და ანტრეპრენერი დავით გელანტია თავის გუნდთან ერთად Wolfgang-Heilmann-ის პრემიით დაჯილდოვდა. მისმა სტარტაპმა VoteRookie კონკურსში პირველი ადგილი დაიკავა და 10 000 ევროს ოდენობის ჯილდო მიიღო.
VoteRookie მუშაობს იმაზე, რომ ახალგაზრდებს ციფრული ტექნოლოგიებისა და ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით დემოკრატიულ პროცესებში მონაწილეობა უფრო გასაგები, ხელმისაწვდომი და პრაქტიკული გაუხდეს. პროექტის მთავარი იდეაა, ტექნოლოგია გამოყენებული იყოს პოლიტიკური განათლების, ჩართულობისა და საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობის გასაძლიერებლად.
Wolfgang-Heilmann-ის პრემია ენიჭება პროექტებს, რომლებიც ტექნოლოგიურ ინოვაციას საზოგადოებრივ სარგებელთან აკავშირებენ. დავით გელანტიასა და მისი გუნდისთვის ეს ჯილდო მნიშვნელოვანი აღიარებაა იმ საქმიანობისთვის, რომელიც ახალგაზრდებისთვის დემოკრატიული პროცესების უკეთ გაგებასა და მონაწილეობას ემსახურება.
პლატფორმა ახალგაზრდებისთვის, სკოლებისა და მუნიციპალიტეტებისთვის
2021 წელს დაფუძნებული VoteRookie სოციალურ-ტექნოლოგიური პლატფორმაა, რომელიც განკუთვნილია 8-დან 28 წლამდე ახალგაზრდებისთვის, ასევე სკოლებისთვის, ახალგაზრდული ორგანიზაციებისა და მუნიციპალიტეტებისთვის. პლატფორმა სთავაზობს ციფრულ გადაწყვეტილებებს, რომელთა მეშვეობითაც მონაწილეობისა და ხმის მიცემის პროცესები შეიძლება განხორციელდეს გასაგებად, უსაფრთხოდ და მარტივად.
იმისთვის, რომ დემოკრატიული ჩართულობა ახალგაზრდებისთვის უფრო მიმზიდველი გახდეს, VoteRookie იყენებს მარტივ ციფრულ პროცესებს, გასაგებ ენას და თამაშის ელემენტებს. პლატფორმა იძლევა შესაძლებლობას, კენჭისყრა ჩატარდეს ანონიმურად და დაცულად. ამ გზით ახალგაზრდები ადრეული ასაკიდან სწავლობენ, როგორ მუშაობს მონაწილეობა და რატომ არის დემოკრატიული პროცესები მნიშვნელოვანი.
VoteRookie-მ უკვე არაერთი აღიარება მოიპოვა. მათ შორის, სტარტაპი WirtschaftsWoche-მ "კვირის სტარტაპად" წარადგინა, ხოლო Innovation in Politics Awards-ის ფარგლებში საუკეთესო ათეულში მოხვდა.
დემოკრატია, პასუხისმგებლობა და პირადი გამოცდილება
დავით გელანტიასთვის დემოკრატიის თემა მის ოჯახურ ისტორიასთან მჭიდროდაა დაკავშირებული, ვინაიდან ის ტარიელ გელანტიას ვაჟია. ტარიელ გელანტია საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტის ერთ-ერთი ხელმომწერი, პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი, საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიის თავმჯდომარე და დამოუკიდებელი საქართველოს სახელმწიფო ინსტიტუტების ჩამოყალიბებაში მონაწილე პირი იყო.
1990-იან წლებში ოჯახს საქართველოს დატოვებამ იძულებით მოუწია. ამ გამოცდილებამ დავით გელანტიას ხედვა დემოკრატიის, პასუხისმგებლობისა და საზოგადოებრივი ერთიანობის მიმართ ღრმად ჩამოაყალიბა. მისთვის დემოკრატია არ არის თავისთავადი მოცემულობა – ის საჭიროებს ახსნას, დაცვას და მუდმივად ხელმისაწვდომად ქცევას.
"ჩემს მშობლებს ხუთ შვილთან ერთად 1990-იან წლებში საქართველოს დატოვებამ მოუწია. ამ ოჯახურმა ისტორიამ ჩემზე დიდი გავლენა მოახდინა და ადრეული ასაკიდან დამანახა, რომ დემოკრატია, თავისუფლება და საზოგადოებრივი ერთიანობა თავისთავად არ არსებობს.
დემოკრატიას სჭირდება ადამიანები, რომლებიც მას დაიცავენ, განმარტავენ და სხვებისთვის ხელმისაწვდომს გახდიან. VoteRookie-ს მეშვეობით გვინდა ახალგაზრდები გავაძლიეროთ, მონაწილეობა უფრო გასაგები გავხადოთ და ვაჩვენოთ, როგორ შეიძლება ხელოვნური ინტელექტის პასუხისმგებლობით გამოყენება თანამშრომლობის, ნდობისა და დემოკრატიული განათლების სამსახურში.
განსაკუთრებული მადლობა ჩემს და-ძმებს, რომლებიც ჩვენს საქმიანობას სხვადასხვა ფორმით უჭერენ მხარს. ასევე მადლობას ვუხდი ჩემს მშობლებს, რომლებმაც ჩვენში ერთიანობის, სიმამაცისა და პასუხისმგებლობის ღრმა განცდა ჩამოაყალიბეს.
ხელოვნური ინტელექტის მომავალი მხოლოდ ალგორითმებში არ წყდება. გადამწყვეტია, გამოვიყენებთ თუ არა ტექნოლოგიას ისე, რომ ის ადამიანებს დაეხმაროს, დიალოგი გააძლიეროს და დემოკრატიულ პროცესებს მხარი დაუჭიროს", – აღნიშნავს დავით გელანტია.
საქმიანობა ფრაიბურგში და კავშირი საქართველოსთან
მეწარმეობრივი საქმიანობის პარალელურად, დავით გელანტია მრავალი წელია აქტიურად არის ჩართული საზოგადოებრივ საქმიანობაში ფრაიბურგში. დაახლოებით ათი წელია, ის ფრაიბურგის უნივერსიტეტში მოხალისეობრივ საწყისებზე გამგეობის ფუნქციით საქმიანობს. ეს ხანგრძლივი ჩართულობა აჩვენებს, რომ მონაწილეობა, პასუხისმგებლობა და საზოგადოებრივ პროცესებში წვლილის შეტანა მისთვის მხოლოდ VoteRookie-სთან დაკავშირებული თემა არ არის, არამედ მრავალი წელია მისი პირადი და პროფესიული დამოკიდებულების ნაწილია.
მიუხედავად საზღვარგარეთ გატარებული მრავალი წლისა, დავით გელანტიასთვის საქართველოსთან კავშირი ყოველთვის პრიორიტეტული იყო. თითქმის 30-წლიანი პაუზის შემდეგ იგი სამშობლოს პირველად UN Migration-ის მიწვევით ეწვია. ვიზიტის მიზანს GovTech-ისა და ციფრული საჯარო ინოვაციების სფეროში მისი გამოცდილების გაზიარება წარმოადგენდა. თბილისის მერიაში გამართულ LED ფორუმზე მან დეტალურად ისაუბრა იმაზე, თუ როგორ შეუძლია თანამედროვე ტექნოლოგიებს საჯარო პროცესები მეტად გამჭვირვალე, ხელმისაწვდომი და მოქალაქეზე ორიენტირებული გახადოს.
ეს დაბრუნება მისთვის პიროვნულადაც სიმბოლური აღმოჩნდა. მან ერთმანეთს დაუკავშირა ოჯახური ისტორია და თავისი დღევანდელი საქმიანობა – ციფრული გადაწყვეტილებები, რომელიც სამოქალაქო ჩართულობას, ადმინისტრაციულ პროცესებსა და დემოკრატიულ განათლებას უწყობს ხელს. დავით გელანტიასთვის პრიორიტეტული არა პოლიტიკური შეფასებები, არამედ იმის ძიებაა, თუ როგორ შეიძლება სხვადასხვა ქვეყნისა და საზოგადოების გამოცდილებამ ხელი შეუწყოს პასუხისმგებლიან ინოვაციებს.
ხელოვნური ინტელექტი, როგორც მხარდაჭერა და არა ჩანაცვლება
ტექნიკური განვითარების გარდა, დავით გელანტია და მისი გუნდი დიდ ყურადღებას უთმობს საგანმანათლებლო საქმიანობას. ვორქშოფებზე მოსწავლეები სწავლობენ, როგორ ამოიცნონ ხელოვნური ინტელექტის მიერ შექმნილი ინფორმაცია, დეზინფორმაცია და ციფრულ სივრცეში არსებული რისკები.
ამ მიდგომაში ხელოვნური ინტელექტი არ განიხილება როგორც ადამიანის გადაწყვეტილების შემცვლელი. პირიქით, ის უნდა იყოს დამხმარე ინსტრუმენტი, რომელიც ინფორმაციას უფრო გასაგებს ხდის, მიმართულებას იძლევა და რთული საკითხების უკეთ გააზრებაში ეხმარება ადამიანს. პასუხისმგებლობა, განსჯა და დემოკრატიული გადაწყვეტილება ყოველთვის ადამიანის ხელში რჩება.
ეპოქაში, სადაც ახალგაზრდებს ყოველდღიური შეხება აქვთ ციფრულ ინფორმაციასთან, სოციალურ ქსელებსა და უახლეს ტექნოლოგიებთან, გელანტია პოლიტიკურ განათლებასა და ციფრულ კომპეტენციას ერთმანეთთან მჭიდროდ დაკავშირებულ ცნებებად მიიჩნევს. მისი ხედვით, დემოკრატიის გაძლიერება იმასაც გულისხმობს, რომ ახალგაზრდებს ჰქონდეთ ციფრული სივრცის მუშაობის პრინციპების გააზრებისა და ინფორმაციის კრიტიკულად შეფასების უნარი.
ქართული ფესვები და ევროპული პერსპექტივა
დავით გელანტიას საქმიანობაში ქართული ფესვები განსაკუთრებულ როლს თამაშობს არა როგორც პოლიტიკური განაცხადი, არამედ როგორც პირადი და ღირებულებითი გამოცდილება. ოჯახური ისტორია, საქართველოსთან კავშირი და დემოკრატიული პასუხისმგებლობის განცდა დღემდე აყალიბებს მის ხედვას ტექნოლოგიისა და საზოგადოებრივი ჩართულობის მიმართ.
გელანტია საკუთარ წარმატებას გერმანიაში ასევე ხედავს როგორც მაგალითს იმისა, როგორ შეიძლება სხვადასხვა ქვეყნისა და კულტურის გამოცდილება ევროპულ ინოვაციურ პროექტებში აისახოს. მისი მიზანია, ტექნოლოგია ისე შეიქმნას, რომ ადამიანებს ერთმანეთთან აკავშირებდეს, მონაწილეობას ამარტივებდეს და დემოკრატიულ პროცესებს უფრო გასაგებს ხდიდეს.
საერთაშორისო გამოყენების შესაძლებლობებზე საუბრისას ის ხაზს უსვამს, რომ ციფრული გადაწყვეტილებები ყოველთვის ადგილობრივ რეალობას უნდა მოერგოს. თითოეულ საზოგადოებას აქვს საკუთარი ისტორია, ენა, პოლიტიკური კულტურა და გამოწვევები. ამიტომ ტექნოლოგია მხოლოდ მაშინ შეიძლება იყოს ეფექტიანი, როდესაც ის გამჭვირვალედ, გასაგებად და ადგილობრივ ადამიანებთან დიალოგში იქმნება.
"თითქმის 30 წლის შემდეგ საქართველოში დაბრუნება ჩემთვის ძალიან ემოციური იყო. UN Migration-ის მიწვევა თბილისის მერიაში გამართულ LED Forum-ზე ჩემთვის მნიშვნელოვანი პროფესიული შესაძლებლობაც გახდა, რათა მესაუბრა GovTech-ზე, ციფრულ ჩართულობასა და პასუხისმგებლიან ინოვაციაზე.
ჩემთვის ეს დაბრუნება წარსულისა და აწმყოს დაკავშირება იყო: ერთი მხრივ, ჩემი ოჯახური ისტორია, ხოლო მეორე მხრივ, ჩემი დღევანდელი საქმიანობა ტექნოლოგიებზე, რომლებიც ადამიანებს ინფორმაციასთან, მონაწილეობასთან და დემოკრატიულ პროცესებთან წვდომას უადვილებს. სწორედ ამიტომ ჩემთვის მნიშვნელოვანია, ამ თემებს ყოველთვის ადგილობრივი გამოცდილების, კულტურული განსხვავებებისა და საზოგადოებრივი რეალობის პატივისცემით მივუდგე", – აღნიშნავს დავით გელანტია.
GovTech, Smart City და საჯარო ინოვაციები
VoteRookie-ს მიღმაც დავით გელანტია აქტიურად მუშაობს საჯარო სექტორისთვის განკუთვნილი ციფრული გადაწყვეტილებების მიმართულებით. ის Handelsblatt-ის მიერ GovTech-ის სფეროში "Young Leader"-ად დასახელდა და ფრაიბურგში Smart City-სა და მონაცემებზე დაფუძნებული ინოვაციების მიმართულებითაც არის ჩართული. მისი საქმიანობის ცენტრში დგას კითხვა, როგორ შეუძლიათ საჯარო ინსტიტუტებს თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენება პროცესების გასამარტივებლად, გასაგებად და უფრო გამჭვირვალედ. გელანტიასთვის GovTech-ის შესაძლებლობა მხოლოდ ტექნიკურ მოდერნიზაციაში არ მდგომარეობს. მთავარი ისაა, რომ ადმინისტრაციასთან, ინფორმაციასთან და მონაწილეობასთან წვდომა უფრო მოქალაქეზე ორიენტირებული გახდეს.

ხელოვნურ ინტელექტს ამ პროცესში მნიშვნელოვანი როლი შეიძლება ჰქონდეს – მაგალითად, ინფორმაციის სტრუქტურირებაში, რთული შინაარსის გამარტივებაში ან მონაწილეობითი პროცესების მხარდაჭერაში. ამავე დროს, გელანტია ხაზს უსვამს, რომ ასეთი სისტემები პასუხისმგებლობით, გამჭვირვალედ და ადამიანზე ორიენტირებულად უნდა გამოიყენებოდეს.
მიუხედავად იმისა, რომ გერმანია ხელოვნური ინტელექტის კვლევის მიმართულებით ძლიერი ქვეყანაა, გელანტია პრაქტიკული ციფრული გადაწყვეტილებების დანერგვაში კვლავ ხედავს გამოწვევებს. მათ შორისაა არსებული ადმინისტრაციული სტრუქტურები, მოძველებული ტექნიკური სისტემები და რთული გადაწყვეტილების პროცესები. სწორედ ამიტომ, ახალგაზრდა GovTech-კომპანიებსა და სოციალურ ინოვაციურ პროექტებს მნიშვნელოვანი იმპულსების შექმნა შეუძლიათ.
VoteRookie, როგორც დემოკრატიული ინფრასტრუქტურის ნაწილი
მომავალში დავით გელანტია VoteRookie-ს არა მხოლოდ ცალკეულ პლატფორმად, არამედ ახალგაზრდებისთვის უფრო ფართო დემოკრატიული ინფრასტრუქტურის ნაწილად ხედავს. სკოლები, ახალგაზრდული ცენტრები, მუნიციპალური დაწესებულებები და მონაწილეობითი ფორმატები ამ გზით შეიძლება უფრო მჭიდროდ დაუკავშირდეს ერთმანეთს.
"VoteRookie-ს მხოლოდ პლატფორმად არ ვხედავ. ჩემთვის ის ახალგაზრდებისთვის განკუთვნილი უფრო ფართო დემოკრატიული ინფრასტრუქტურის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია. პროექტის მომავალი იმაში მდგომარეობს, რომ პრაქტიკული მონაწილეობის ფორმატები და ციფრული ინსტრუმენტები უფრო მჭიდროდ დაუკავშირდეს ერთმანეთს – სკოლებიდან და ახალგაზრდული სივრცეებიდან დაწყებული, სათემო სივრცეებითა და მუნიციპალური პროცესებით დასრულებული.
ხელოვნური ინტელექტი ამ პროცესში შეიძლება დაგვეხმაროს იდეების სტრუქტურირებაში, ინფორმაციის უფრო გასაგებად გადმოცემასა და მონაწილეობის ხელმისაწვდომობის გაზრდაში. თუმცა ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია: AI არ ცვლის ადამიანის გადაწყვეტილებას. პასუხისმგებლობა, დემოკრატიული განსჯა და პოლიტიკური მოქმედება ყოველთვის ადამიანის ხელში რჩება.
პოტენციალი დიდია – სასკოლო კენჭისყრებიდან და ადგილობრივი მონაწილეობის პროცესებიდან დაწყებული, მრავალენოვანი და საერთაშორისო პროექტებით დასრულებული. ჩემი გრძელვადიანი მიზანია, VoteRookie-ს მეშვეობით ვაჩვენო, როგორ შეუძლია ტექნოლოგიას დემოკრატიის მხარდაჭერა – ადამიანურად, ხელმისაწვდომად, პასუხისმგებლიანად და ეფექტიანად", – ამბობს დავით გელანტია.
Wolfgang-Heilmann-ის პრემიის მოპოვებით VoteRookie-მ კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი აღიარება მიიღო. დავით გელანტიასთვის ეს ჯილდო დამატებითი მოტივაციაა, გააგრძელოს მუშაობა ციფრულ ჩართულობაზე, დემოკრატიულ განათლებასა და ხელოვნური ინტელექტის პასუხისმგებლიან გამოყენებაზე.