როგორ გავხდეთ ანტრეპრენერი: 8 რჩევა ბიზნესის დასაწყებად მაშინაც კი, თუ არ იცით, საიდან დაიწყოთ

წარმატებულმა ანტრეპრენერებმა იციან, რომ ნებისმიერი ადამიანის ანტრეპრენერულ გზაზე პირველი ნაბიჯი შესანიშნავი ბიზნესიდეით იწყება. თუმცა კარგი იდეა საკმარისი არ არის იმისთვის, რომ დამწყები ანტრეპრენერი ბიზნესის მფლობელად იქცეს.

როგორც სტივ ჯობსისა და მარკ ცუკერბერგის მაგალითებიდან ჩანს, წარმატებული ბიზნესი ერთ ღამეში არ იქმნება, შედეგის მიღწევამდე ის დიდ შრომას მოითხოვს.

თუ ანტრეპრენერობა გსურთ და ახალი ბიზნესის წამოწყება გადაწყვიტეთ, მაგრამ არ იცით, საიდან დაიწყოთ, ნუ ინერვიულებთ, მარტო არ ხართ. რა მოტივაციაც არ უნდა გქონდეთ იმისთვის, რომ საკუთარი თავის უფროსი გახდეთ, იქნება ეს არსებული სამსახურით დაღლა თუ საკუთარი გატაცებების მიყოლის სურვილი, დაწყება დღესვე შეგიძლიათ.

გაითვალისწინეთ ეს რჩევები საკუთარი ბიზნესის დასაწყებად და ანტრეპრენერული წარმატებისკენ პირველი ნაბიჯების გადასადგმელად.

1. დაიცავით საკუთარი პოზიცია

თუ არსებული მდგომარეობით უკმაყოფილო ხართ, აღიარეთ, რომ მის გამოსწორებას თქვენ გარდა ვერავინ შეძლებს. აზრი არ აქვს ეკონომიკის, უფროსის, მეუღლის ან ოჯახის დადანაშაულებას. ცვლილება მხოლოდ მაშინ შეიძლება მოხდეს, როდესაც გააზრებულად გადაწყვეტთ, რომ ის თავად უნდა განახორციელოთ.

2. განსაზღვრეთ, რომელი ბიზნესია თქვენთვის შესაფერისი

მიეცით საკუთარ თავს ძიების უფლება. მზად იყავით, საკუთარი თავი სხვადასხვა კუთხით შეაფასოთ, გაითვალისწინოთ თქვენი პიროვნული მახასიათებლები, სოციალური ურთიერთობის სტილი და ასაკი, და მოუსმინოთ ინტუიციას. ხშირად უგულებელვყოფთ ინტუიციას, მიუხედავად იმისა, რომ გულის სიღრმეში სიმართლე ვიცით. ჰკითხეთ საკუთარ თავს: "რა მმატებს ენერგიას მაშინაც კი, როცა დაღლილი ვარ?"

როგორ უნდა მიხვდეთ, რომელი ბიზნესია თქვენთვის "შესაფერისი"? ანტრეპრენერობაში სამი გავრცელებული მიდგომა არსებობს:

აკეთეთ ის, რაც იცით: სამსახურიდან გაგათავისუფლეს თუ, უბრალოდ, ცვლილება გსურთ? გაიხსენეთ საქმე, რომელსაც წარსულში სხვებისთვის ასრულებდით და დაფიქრდით, როგორ შეგიძლიათ თქვენი უნარები პროდუქტად ან მომსახურებად აქციოთ და დამოუკიდებლად შესთავაზოთ მომხმარებლებს.

აკეთეთ ის, რასაც სხვები აკეთებენ: გაეცანით თქვენთვის საინტერესო ბიზნესებს. მას შემდეგ, რაც წარმატებულ ბიზნესს იპოვით, რომელიც მოგწონთ, მიჰბაძეთ მის მოდელს.

გადაჭერით გავრცელებული პრობლემა: არის თუ არა ბაზარზე თავისუფალი ნიშა? არსებობს თუ არა მომსახურება ან პროდუქტი, რომლის ბაზარზე გატანაც გსურთ? (შენიშვნა: ამ სამ მიდგომას შორის ეს ყველაზე მაღალი რისკის შემცველია.) დაიწყეთ ბაზრის კვლევით და, თუ ამ გზას აირჩევთ, ფულის დახარჯვამდე ჯერ საფუძვლიანად შეისწავლეთ საკითხი და საჭირო ცოდნა შეიძინეთ. შეგიძლიათ ანტრეპრენერობის მრავალრიცხოვანი კურსებიდან რომელიმე შეარჩიოთ ან უფრო შორს წახვიდეთ და ბიზნესსკოლის MBA პროგრამაზე ჩაირიცხოთ.

3. ბიზნესის დაგეგმვა წარმატების შანსებს ზრდის

ადამიანების უმეტესობა წინასწარ არ გეგმავს, თუმცა დაგეგმვა დაგეხმარებათ, უფრო სწრაფად გახვიდეთ ბაზარზე. ბიზნესგეგმა სიცხადის, ფოკუსისა და თავდაჯერებულობის მოპოვებაში შეგიწყობთ ხელს. აუცილებელი არ არის, გეგმა ერთ გვერდზე მეტი იყოს. როდესაც მიზნებს, სტრატეგიებსა და სამოქმედო ნაბიჯებს წერილობით აყალიბებთ, თქვენი ბიზნესმოდელი რეალურ სახეს იძენს.

დაუსვით საკუთარ თავს შემდეგი კითხვები:

• რას ვქმნი?
• ვის მოვემსახურები?
• რას ვპირდები ჩემს მომხმარებლებს/კლიენტებსა და საკუთარ თავს?
• რა არის ჩემი ამოცანები, სტრატეგიები და სამოქმედო გეგმები (ნაბიჯები) მიზნების მისაღწევად?

4. კარგად გაიცანით თქვენი სამიზნე აუდიტორია, სანამ თუნდაც მცირე თანხას დახარჯავთ.

ფულის დახარჯვამდე გაარკვიეთ, ნამდვილად იყიდიან თუ არა ადამიანები თქვენს პროდუქტებს ან მომსახურებას. შესაძლოა ეს ყველაზე მნიშვნელოვანი რამ იყოს, რაც უნდა გააკეთოთ. ამის გარკვევა ბაზრის მოთხოვნის გადამოწმებით შეგიძლიათ. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, კონკრეტულად ვინ იყიდის თქვენს პროდუქტებს ან მომსახურებას თქვენი ოჯახის წევრებისა და მეგობრების გარდა? (და ნუ იტყვით: "ამერიკაში ყველას მოუნდება ჩემი პროდუქტი". მერწმუნეთ, ასე არ იქნება.) რა მოცულობისაა თქვენი სამიზნე ბაზარი? ვინ არიან თქვენი მომხმარებლები? რამდენად შეესაბამება თქვენი პროდუქტი ან მომსახურება მათ ყოველდღიურ საჭიროებებს? რატომ სჭირდებათ მათ ის?

არსებობს დარგობრივი კვლევები, რომელთა მოძიებაც უფასოდ შეგიძლიათ. წაიკითხეთ შესაბამისი სფეროს შესახებ გამოქვეყნებული სტატიები და გაეცანით მონაცემებს (Google-ში მოძებნეთ შესაბამისი დარგობრივი ასოციაციები), ასევე შეისწავლეთ მოსახლეობის აღწერის მონაცემები, რათა მეტი ინფორმაცია მიიღოთ. თუმცა ამ ინფორმაციის მოპოვების ყველაზე მნიშვნელოვანი გზა სამიზნე ბაზრის წარმომადგენლებისთვის/მომხმარებლებისთვის კითხვების პირდაპირ დასმა და შემდეგ მათი პასუხების ყურადღებით მოსმენაა.

5. გაერკვიეთ საკუთარ ფინანსებში და შეარჩიეთ თქვენი ბიზნესისთვის საჭირო დაფინანსების შესაფერისი ტიპი

როგორც ანტრეპრენერის, თქვენი პირადი და საქმიანი ცხოვრება ერთმანეთთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული. დიდი ალბათობით, თქვენი პირველი და შესაძლოა ერთადერთი ინვესტორი თავად იქნებით. ამიტომ, სანამ ბიზნესისთვის გარე დაფინანსებას ან პოტენციურ ინვესტორებს მოიძიებთ, აუცილებელია დეტალურად ერკვეოდეთ საკუთარ ფინანსურ მდგომარეობაში და შეგეძლოთ პირადი ფინანსების აღრიცხვა. ვინაიდან შესაძლოა თავად მოგიწიოთ საკუთარი "ეინჯელ-ინვესტორის" (angel investor) როლის შესრულებამ, გირჩევთ, პირადი ანგარიშები ფულის მართვის სისტემაში აღრიცხოთ, რაც ამ პროცესს გაგიმარტივებთ.

ბიზნესგეგმის შედგენისას უნდა გაითვალისწინოთ, რა ტიპის ბიზნესს ქმნით, ცხოვრების სტილზე ორიენტირებულ ბიზნესს (საჭიროა შედარებით მცირე საწყისი კაპიტალი), ფრენჩაიზს (საჭიროა ზომიერი ინვესტიცია, რომლის ოდენობაც კონკრეტულ ფრენჩაიზზეა დამოკიდებული) თუ მაღალტექნოლოგიურ ბიზნესს (მოითხოვს მნიშვნელოვან კაპიტალდაბანდებას). იმის მიხედვით, თუ ამ სპექტრის რომელ ნაწილში ხვდება თქვენი ბიზნესი, მის დასაწყებად და გასავითარებლად სხვადასხვა ოდენობის თანხა დაგჭირდებათ. ამასთანავე, მნიშვნელობა აქვს იმასაც, თუ რა ტიპის დაფინანსებას მიიღებთ.

6. შექმენით მხარდამჭერთა ქსელი

თქვენ უკვე აიღეთ შინაგანი ვალდებულება საკუთარი მცირე ბიზნესის წინაშე. ახლა საჭიროა ჩამოაყალიბოთ მხარდამჭერების, მრჩევლების, პარტნიორების, მოკავშირეებისა და მომწოდებლების ქსელი. თუ თქვენ, როგორც დამფუძნებელს, გჯერათ საკუთარი ბიზნესის, სხვებიც ირწმუნებენ მის წარმატებას.

დაამყარეთ კავშირები ადგილობრივ და ეროვნულ დონეზე, ასევე სოციალური ქსელების მეშვეობით. გაწევრდით ისეთ გაერთიანებებში, როგორიცაა ადგილობრივი სავაჭრო პალატა ან ბიზნესის ადმინისტრირებასთან დაკავშირებული სხვა შესაბამისი ჯგუფები. აი, ნეთვორკინგის რამდენიმე ძირითადი პრინციპი:

• ნეთვორკინგის ღონისძიებებზე დასწრებისას ჰკითხეთ სხვებს, რას საქმიანობენ, და დაფიქრდით, როგორ შეგიძლიათ მათი დახმარება. მთავარია, მეტი მოუსმინოთ და ნაკლები ისაუბროთ საკუთარ თავსა და საკუთარ მიღწევებზე.
• რომელ ჯგუფსაც არ უნდა შეუერთდეთ, იყავით გულუხვი, დაეხმარეთ სხვებს და დააკავშირეთ ადამიანები ერთმანეთთან ყოველგვარი ანაზღაურების მოთხოვნის გარეშე.
• თუ გულუხვი ლიდერი გახდებით, პირველი თქვენ გაახსენდებით ადამიანს, რომელსაც დაეხმარეთ, როდესაც მას თქვენი მომსახურება დასჭირდება ან გაიგებს, რომ თქვენი მომსახურება სხვას სჭირდება.

7. გაყიდეთ ღირებულების შექმნის გზით

მიუხედავად იმისა, რომ ყოველდღიურად ვყიდულობთ პროდუქტებსა და მომსახურებას, ადამიანებს არ მოსწონთ, როდესაც მათ რაღაცის ყიდვას თავს ახვევენ. ყურადღება სხვების მომსახურებასა და დახმარებაზე გაამახვილეთ. რაც უფრო მეტ ადამიანს მოემსახურებით, მით უფრო გაიზრდება თქვენი ფულადი ნაკადი. მომხმარებლებსა თუ კლიენტებზე ფიქრისას ანტრეპრენერული აზროვნების გამოსამუშავებლად საკუთარ თავს ჰკითხეთ:

• რა შემიძლია მივცე მათ?
• როგორ შემიძლია დავეხმარო მათ, წარმატებას მიაღწიონ საკუთარ საქმიანობაში?

ეს მიდგომა დაგეხმარებათ, აღმოაჩინოთ თქვენი პროდუქტისა თუ მომსახურების დახვეწისა და მომხმარებლისთვის მეტი ღირებულების შექმნის ახალი გზები, რასაც ისინი აუცილებლად დააფასებენ.

8. გაავრცელეთ ინფორმაცია.

მზად იყავით, თავდაჯერებულად და ყოველგვარი თავის მართლების გარეშე თქვათ, ვინ ხართ და რას საქმიანობთ. აქტიურად გამოიყენეთ ყველაზე ეფექტური ონლაინინსტრუმენტები (Twitter, Facebook, YouTube, LinkedIn) თქვენი სიახლეების ფართოდ გასავრცელებლად. გამოიყენეთ სოციალური ქსელები, როგორც "მიმთითებელი" პლატფორმები, ანუ მათი საშუალებით გაუზიარეთ თქვენს გულშემატკივრებსა და გამომწერებს ყველაფერი, რაც, თქვენი აზრით, მათთვის საინტერესო იქნება.

მიუხედავად იმისა, რომ სოციალური ქსელები დღეს აუცილებელია (ისინი აუცილებლად უნდა გამოიყენოთ!), ნუ შეაფასებთ სათანადოდ სხვა მეთოდების ძალასაც, რომელთა საშუალებითაც ინფორმაციის გავრცელება შეგიძლიათ: ზეპირსიტყვიერი მარკეტინგი, ვებგვერდი და ინტერნეტმარკეტინგის ინსტრუმენტები, საზოგადოებასთან ურთიერთობა (PR), ბლოგპოსტები, სვეტები და სტატიები, საჯარო გამოსვლები, ელფოსტა, საინფორმაციო ბიულეტენები და ძველმოდური, თუმცა კვლავ აუცილებელი ტელეფონი.

თუ ამ ნაბიჯებს გადადგამთ, წარმატებულ ანტრეპრენერად ჩამოყალიბების გზაზე მნიშვნელოვნად წაიწევთ წინ. მნიშვნელოვანია გახსოვდეთ, რომ მარტო არ ხართ. თუ გსურთ "საკუთარი თავის უფროსი" იყოთ, მაგრამ კვლავ ჩიხში ხართ, სხვადასხვა გზით დაუკავშირდით და დაამყარეთ ურთიერთობები სხვა ანტრეპრენერებთან. შესაძლოა გაგაოცოთ იმ ფასდაუდებელმა კონტაქტებმა, რომლებიც პირდაპირ თქვენს ხელთაა.