Sponsored Content

La Fábrica: როგორ იქცა ყოფილი ინდუსტრიული სივრცე Ricardo Bofill-ის არქიტექტურულ სტუდიოდ

Opinions expressed by Entrepreneur contributors are their own.

You're reading Entrepreneur Georgia, an international franchise of Entrepreneur Media.

ბარსელონასთან ახლოს, Sant Just Desvern-ში მდებარე La Fábrica თავდაპირველად ცემენტის ქარხანა იყო. საწარმო XX საუკუნის დასაწყისში ამოქმედდა და მომდევნო ათწლეულებში თანდათან გაფართოვდა. 1960-იანი წლების ბოლოს ქარხანამ მუშაობა შეწყვიტა. მოგვიანებით კომპლექსი Ricardo Bofill-მა აღმოაჩინა. ამ დროისთვის ტერიტორიის ნაწილი უკვე მიტოვებული იყო, ზოგი ნაგებობა კი იშლებოდა.

Bofill-ს ფაბრიკის სრულად დანგრევა არ სურდა. მან და მისმა გუნდმა არსებული ნაგებობებიდან შეარჩიეს ის ელემენტები, რომელთა შენარჩუნებაც შესაძლებელი იყო. შემდეგ ყოფილ საწარმოო სივრცეებს ახალი დანიშნულება მისცეს. აქ გაჩნდა საცხოვრებელი სახლი, სამუშაო ოთახები და Ricardo Bofill Taller de Arquitectura-ს სტუდია.

Sansón-ის ცემენტის ქარხანა 1920 წელს ამოქმედდა. მისი დაგეგმარებისას იმ დროისთვის თანამედროვე საწარმოო მეთოდები გაითვალისწინეს, ამიტომ ქარხნის მუშაობის დიდი ნაწილი ავტომატიზებულ სისტემებს ეყრდნობოდა. მომდევნო ათწლეულებში წარმოება გაიზარდა, ტერიტორიას კი ახალი ნაგებობები და დანადგარები დაემატა.

წარმოების ზრდასთან ერთად გარემოს დაბინძურებამაც იმატა. 1960-იან წლებში ადგილობრივი მოსახლეობა ქარხნის საქმიანობას აპროტესტებდა. ამიტომ მუნიციპალიტეტმა საწარმოს შემდგომ გაფართოებაზე უარი თქვა, რის შემდეგაც წარმოება თანდათან სხვა ტერიტორიაზე გადაიტანეს და ძველი კომპლექსი დაცარიელდა.

ამ პერიოდში Ricardo Bofill თავისი საცხოვრებელი ექსპერიმენტისთვის ახალ ტერიტორიას ეძებდა. ძველ ქარხანაში მას მიწისქვეშა გალერეები, დიდი საწარმოო დარბაზები და სხვადასხვა დანიშნულების ბეტონის კონსტრუქციები დახვდა. ისინი აღარ გამოიყენებოდა, თუმცა ქარხნის ძველი წყობა და მასშტაბი ჯერ კიდევ შენარჩუნებული იყო.

Bofill-ის ყურადღება იმან მიიქცია, რაც ადგილზე უკვე არსებობდა. ამიტომ ქარხნის გარდაქმნა სრული დემონტაჟით არ დაუწყიათ. თავდაპირველად განსაზღვრეს, რომელი ნაწილი უნდა შეენარჩუნებინათ.

La Fábrica-ს ცვლილების პირველი ეტაპი არსებული კომპლექსის შესწავლას დაეთმო. არქიტექტორები არჩევდნენ, რომელი ელემენტები უნდა შეენარჩუნებინათ და რომელი აღარ სჭირდებოდათ. ამ პროცესის ამსახველ ფოტოებზე ჩანს, როგორ აღნიშნავდნენ Taller de Arquitectura-ს წევრები ფერადი მარკერებით დასაშლელ მონაკვეთებს.

დემონტაჟი შერჩევითად მიმდინარეობდა. Bofill ამ სამუშაოს სკულპტორის საქმიანობას ადარებდა. ზედმეტი ნაგებობების მოშორების შემდეგ თანდათან გამოჩნდა დიდი ბეტონის კონსტრუქციები, საცავები და საწარმოო დარბაზების ის ნაწილები, რომლებიც მანამდე სხვა ელემენტებით იყო დაფარული.

შემდგომი სამუშაო უკვე დარჩენილი კონსტრუქციების გათვალისწინებით გაგრძელდა. მათი პირვანდელი სახე მთლიანად არ შეუცვლიათ. ძველი ფაბრიკის დეტალები ახალ ინტერიერებშიც დატოვეს.

გარდაქმნის შემდეგ ქარხნის სხვადასხვა ნაწილს ახალი გამოყენება მოუძებნეს. განთავსდა Ricardo Bofill Taller de Arquitectura-ს სამუშაო ოთახები, სტუმრების ოთახები, ასევე მიწისქვეშა ნაწილში მოეწყო არქივი.

კომპლექსის ერთ დიდ ნაწილს Bofill-მა La Catedral უწოდა. აქ ძველი ბეტონის კონსტრუქციები და საწარმოო ელემენტები შეინარჩუნეს, მათ შორის კი საცხოვრებელი და მისაღები ოთახები მოაწყვეს. ინტერიერის შეცვლის მიუხედავად, ქარხნისთვის დამახასიათებელი მასშტაბი და მასალები კვლავ მკაფიოდ იკითხებოდა. საცხოვრებელი სივრცის ახალი ფუნქციით გააზრება დღესაც მნიშვნელოვანი თემაა Immobiliare-ის აპარტამენტების კონცეფციაში.

ცვლილება მხოლოდ შენობის შიგნით არ გაგრძელებულა. კომპლექსის გარშემო ბაღი გაშენდა, სადაც პალმები, ზეთისხილის ხეები, ევკალიპტები და კვიპაროსები დაირგო. Bofill-ს სურდა, მცენარეულობას დროთა განმავლობაში შენობის ნაწილი დაეფარა. შედეგად, ბაღსა და არქიტექტურას შორის მკაფიო საზღვარი თანდათან ნაკლებად შესამჩნევი გახდა.

La Fábrica-ში სტუდიის თანამშრომლებს ფიქსირებული სამუშაო მაგიდები არ ჰქონდათ. შეხვედრები და ყოველდღიური სამუშაო შეიძლებოდა ბაღში, სახურავზე ან კომპლექსის სხვა ნაწილში გაგრძელებულიყო.

Bofill წლების განმავლობაში ცვლიდა ცალკეულ ნაწილებს და მათ სხვადასხვა დანიშნულებას აძლევდა. ამიტომ კომპლექსის ისტორია მხოლოდ ძველი ქარხნის გარდაქმნას არ უკავშირდება. ის გვიჩვენებს, როგორ იცვლებოდა შენობა მისი გამოყენების კვალდაკვალ.

ამ პროექტში კარგად ჩანს Bofill-ის დამოკიდებულება უკვე არსებული არქიტექტურის მიმართ. მისთვის შენარჩუნება ძველი შენობის პირვანდელი სახით დატოვებას არ გულისხმობდა. კომპლექსის ნაწილი დაიშალა, დარჩენილი კონსტრუქციები კი ახალი დანიშნულებით გამოიყენეს. ამის მიუხედავად, ყოფილი ქარხნის ისტორია შენობაში კვლავ იკითხება.

ისტორიულ შენობასა და მის ახალ დანიშნულებას შორის კავშირი Immobiliare-ს პროექტებშიც მნიშვნელოვანი საკითხია. კოსტავა 49-ის არქიტექტურულ კონცეფციაზე Ricardo Bofill Taller de Arquitectura მუშაობს. პროექტის ფარგლებში ისტორიული ფასადი შენარჩუნდება, შენობაში კი სხვადასხვა ტიპის აპარტამენტები და პენტჰაუსი განთავსდება.

La Fábrica-ს ისტორია აჩვენებს, როგორ შეიძლება ძველმა შენობამ ახალი დანიშნულება მიიღოს ისე, რომ მისი წარსული არ გაქრეს. ყოფილი ცემენტის ქარხანა საცხოვრებელ და სამუშაო გარემოდ გადაიქცა, თუმცა ბეტონის კონსტრუქციები და შენობისთვის დამახასიათებელი დიდი მასშტაბი დღემდე მისი არქიტექტურის ნაწილად რჩება.