როცა შენი იდეა ზედმეტად მასშტაბურია
By Liz Brody
Opinions expressed by Entrepreneur contributors are their own.
You're reading Entrepreneur Georgia, an international franchise of Entrepreneur Media.
დიდი მიღწევები ხშირად დიდ დროსა და მნიშვნელოვან ფინანსურ რესურსებს მოითხოვს. არცერთი არ გაქვთ? არსებობს წინსვლის კიდევ ერთი გზა, დაიწყოთ უფრო მარტივი, ბაზარზე ადვილად გასაყიდი პროდუქტის შექმნითა და გაყიდვით, რომელიც საბოლოო მიზნამდე მიგიყვანთ.
გრეგორი კონსტანტინს ერთი შეხედვით გიჟური იდეა დაებადა: რა მოხდებოდა, თუ ჰაერიდან ნახშირორჟანგის შთანთქმას შეძლებდა და მას თვითმფრინავებისთვის განკუთვნილ მდგრად საწვავად გადააქცევდა? ჰარვარდში ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრის ხარისხის მიღების შემდეგ, ის სტეფორდ შიჰანს შეხვდა, ადამიანს, რომელმაც იელის უნივერსიტეტში დოქტორის ხარისხი მიიღო და სწორედ ამ იდეის რეალიზებისთვის საჭირო ტექნოლოგიაზე მუშაობდა. სწორედ ამიტომ, როდესაც 2017 წელს ისინი Airco-ს თანადამფუძნებლები გახდნენ, კონსტანტინმა სრულიად განსხვავებული, მაგრამ გადამწყვეტი კითხვა დასვა: "სანამ ჩვენს დიდ იდეაზე ვიმუშავებთ, რა შეგვიძლია მანამდე შევქმნათ და გავყიდოთ?"
ეს არის კრიტიკული ტაქტიკა, რომელსაც ხშირად ყველაზე ფართო ხედვის მქონე და სტრატეგიულად მოაზროვნე ადამიანები მიმართავენ. ეს მათი თამამი იდეების რეალობად ქცევისთვის შუალედური საფეხურია, ჯერ შედარებით მარტივი პროდუქტის ბაზარზე გატანა და მიღებული შემოსავლის გამოყენება უფრო ამბიციური მიზნების დასაფინანსებლად. მსგავსი მაგალითები მრავლად გვხვდება.
Tesla-ს აღმასრულებელ დირექტორს, ილონ მასკს, ყოველთვის სურდა ხელმისაწვდომი ელექტრომობილის შექმნა, თუმცა თავიდანვე აცნობიერებდა, რომ ეს ეკონომიკურად უკიდურესად რთული ამოცანა იქნებოდა, ამიტომ Tesla-მ გზა პრემიუმ კლასის სპორტული ავტომობილებით დაიწყო. Amazon-ის მიზანი თავიდანვე "ყველაფრის მაღაზიად" ქცევა იყო, თუმცა მან გაცილებით ვიწრო ბაზრიდან დაიწყო, წიგნების გაყიდვით. Google-მა კი თავისი სარეკლამო შემოსავლები რობოტაქსების სფეროში არსებული ამბიციების დასაფინანსებლად გამოიყენა და ასე შემდეგ.
მაშ, როგორ უნდა იპოვოთ სწორი საწყისი პროდუქტი? კონსტანტინისთვის ეს პროცესი ასე განვითარდა: მან გააანალიზა ის, რაც მომხმარებლისთვის აშკარად მიმზიდველი იქნებოდა, რაც შესაძლებელს გახდიდა მაღალ ფასად გაყიდვას და ამავდროულად, მის მიერ შემუშავებულ ტექნოლოგიას ნათლად წარმოაჩენდა.
შიჰანმა აღმოაჩინა გზა, თუ როგორ შეიძლებოდა ეთანოლის წარმოება ნახშირორჟანგისგან, და სწორედ ამან მისცა მათ მკაფიო პასუხი, რომ ამ ეთანოლის გამოყენება სასმელ ალკოჰოლში შეიძლებოდა. შედეგად, მათ გამოხადეს პირველი არაყი, რომელიც წყლისა და "ჰაერისგან" იყო დამზადებული. Air Vodka-მ სწრაფად მიიპყრო ფართო ყურადღება და ბაზარზეც წარმატებით გაიყიდა. ამის შემდეგ მათ შექმნეს სუნამო და პანდემიის პერიოდში ხელის სადეზინფექციო საშუალება. ორივე პროდუქტი ასევე CO₂-ისგან დამზადებული.
"ეს პროდუქტები ჩვენთვის არასდროს ყოფილა საბოლოო მიზანი, – ამბობს კონსტანტინი, – ისინი წარმოადგენდნენ მტკიცებულებას, რომელიც ნდობისა და ცნობიერების ამაღლებას ემსახურებოდა და მასშტაბირების დასაფინანსებლად გვჭირდებოდა". სტრატეგიამ გაამართლა: სამი წლის შემდეგ Airco-მ შეძლო საწყისი ინვესტორების მოზიდვა თავისი რეალური მისიისთვის და ჯამში 100 მილიონ დოლარზე მეტი კაპიტალი მოიზიდა.
დღეს კომპანია ზუსტად იმ საქმეს აკეთებს, რაც დამფუძნებლებს თავიდანვე სურდათ, აწარმოებს სამრეწველო საავიაციო საწვავს, რომელიც გარემოდან მოპოვებული CO₂-ის გამოყენებით მზადდება. ეს საწვავი მხოლოდ სამხედრო სატესტო ფრენებისთვის არ გამოუყენებიათ. კომპანიამ მოიგო არაერთი სამთავრობო კონტრაქტი, მათ შორის თავდაცვის დეპარტამენტისგან 65 მილიონი დოლარის ღირებულების შეთანხმება, და ასევე აქვს რამდენიმე ავიაკომპანიისგან აღებული ვალდებულებები იმ დროისთვის, როდესაც საწვავი კომერციულ ბაზარზე გამოვა.
"როგორც მეწარმეები, ხშირად საკუთარ გზაზე წინაღობას ხვდებით, – ამბობს კონსტანტინი, – და უმეტეს შემთხვევაში საჭიროა, ამ გზას ხელახლა გადახედოთ და საკუთარ თავს ჰკითხოთ: მიგვიყვანს თუ არა ეს იქამდე, სადამდეც რეალურად უნდა მივიდეთ?" (კონსტანტინისა და შიჰანის გზები ცოტა ხნის წინ გაიყო და მათ ერთმანეთის წინააღმდეგ სასამართლო სარჩელები შეიტანეს.)
მსგავსი კითხვა დაუსვა საკუთარ თავს ლონი ჯონსონმაც. ის კიდევ ერთი მაგალითია დიდი მოაზროვნისა, რომელმაც ეს სტრატეგია წარმატებით გამოიყენა და მის შემთხვევაში ამ მიდგომამ ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე ლეგენდარული სათამაშოების შექმნა განაპირობა. ჯონსონი, განათლებით ბირთვული ინჟინერი, NASA-ში მუშაობდა და აშშ-ის საჰაერო ძალებში მსახურობდა, თუმცა მისი სურვილი მდგრადი ენერგიის სფეროში საკუთარი გამოგონებების რეალიზება იყო.
ერთ საღამოს, სამსახურის შემდეგ, ის მუშაობდა თბოტუმბოზე, რომელიც ფრეონის ნაცვლად წყალს გამოიყენებდა. "ნიჟარას მივაერთე მილი, რომელიც აბაზანაში წყლის ნაკადს ასხამდა, – იხსენებს ის, – და ეს იმდენად სახალისო აღმოჩნდა, რომ გამიჩნდა აზრი: შემექმნა მაღალი ხარისხის წყლის პისტოლეტი, რომლითაც პატარა ბავშვები უფროსებს გაწუწავდნენ, ეს ძალიან სახალისო იქნებოდა!"
ჯონსონმა აქ შესაძლებლობა დაინახა: მას შეეძლო საკუთარი კონცეფციის ლიცენზირება სათამაშოების კომპანიისთვის, რომელიც მიღებული შემოსავლით დააფინანსებდა იმ კვლევებს, რომელთა ჩატარებაც მას სინამდვილეში სურდა. ასე შეიქმნა სათამაშო, რომელიც Super Soaker-ის სახელით გახდა ცნობილი და რომლის გაყიდვებმა მილიარდ დოლარს გადააჭარბა. ამ წარმატებამ ჯონსონს შესაძლებლობა მისცა, საკუთარი ლაბორატორია აეშენებინა და ინვესტორები მოეზიდა.
დღეს იგი საკუთარი ეკოლოგიურად სუფთა ენერგეტიკული გამოგონებების ბაზარზე გასატანად მუშაობს, მათ შორის ბატარეებზე, რომლებიც ელექტრომობილს 800 მილამდე სვლის საშუალებას აძლევს (ტიპური 300 მილის ნაცვლად), ასევე აღნიშნული თბოტუმბოს ახალ ვერსიაზე.
"მე ვერ შევძლებდი იმის გაკეთებას, რასაც დღეს ვაკეთებ, იმ თავისუფლების გარეშე, რომელიც სათამაშოებმა მომცეს. თავისუფლებისა, გავუმკლავდე ჩვენ წინაშე არსებულ გარემოსდაცვით გამოწვევებს და მთელი ყურადღება ჩემს გატაცებაზე გავამახვილო".
